کلیات روش‌های آزمایش ASTM

مؤسسۀ ASTM[1] پرکاربردترین استانداردهای تعیین خواص مصالح بتنی را ارائه می‌دهد. این استانداردها شامل روش‍های آزمایش بتن و اجزای تشکیل دهندۀ آن نیز می‌باشد. ASTM به لحاظ تعیین خواص مصالح بتنی، مشخصاتی را ارائه می‌دهد که خواص مربوط به هر ماده که در مورد معینی استفاده می‌شود را مشخص می‌کند. گسترش مشخصات و روش‍‌های آزمایش روند ثابتی ندارد بلکه به واسطۀ تحقیقات عملی و نظری پیوسته در حال پیشرفت است. لذا لازم است که آخرین بازبینی استانداردهای ASTM مورد استفاده قرار گیرد. این مطلب با توجه به عدد بعد از خط تیره در شماره استاندارد که در جدیدترین فهرست ASTM آمده باشد، مشخص می‌گردد. این عدد بیانگر شماره سال آخرین بازبینی می‌باشد. روش آزمایش اغلب (خصوصاً در مورد بتن) به دو دستۀ آزمایش‌هایی که معمولاً در آزمایشگاه انجام می‌شوند و آزمایش‌هایی که معمولاً در کارگاه انجام می‌گیرند، تقسیم می‌شود. بعضی آزمایش‌ها در هر دو حالت انجام می‌شوند. علاوه بر روش‍‌های آزمایش ASTM، مؤسساتی نظیر AASHO و ACI نیز مورد توجه هستند. لیکن عموماً روش‌‍‌‌های آزمایش ASTM مورد استفاده قرار گیرد.

 

آزمایش های سیمان

 مشخصاتی که برای انواع و اقسام سیمان‌ها تدوین شده‌اند، شامل حدود دقیق مقادیر ترکیبات شیمیایی و خواص فیزیکی سیمان هستند. عموماً، مطابقت سیمان با این حدود به وسیلۀ آزمایش‌هایی که در آزمایشگاه انجام می‌شوند و جزییات آنها در روش‌‍‌‌های آزمایش اجرایی ASTM تشریح شده است، کنترل می‌گردد. برای کنترل کردن می‌توان از سیلو نمونه‌گیری کرد یا نمونه‌های گرفته شده از هر محموله سیمان پروژه معین را مورد آزمایش قرار داد. در اغلب موارد گزارش‌های آزمایش کارخانه تولید سیمان پذیرفته می‌شود. در سایر موارد، ارزیابی سیمان باید توسط یک آزمایشگاه بی‌طرف صورت پذیرد. علاوه بر آزمایش‌های فیزیکی و شیمیایی متداول، خواص ویژۀ سیمان نظیر گیرش کاذب یا غیرمعمول، آب انداختن بیش از حد یا کلوخه شدن سیمان را نیز می‌توان مورد آزمایش قرار داد.

بیشتر بخوانید  آزمایش های کارگاهی بتن | مقدار هوای بتن

آزمایش های آب

در اکثر مشخصاتی که در مورد آب اختلاط و عمل‌آوری بتن تدوین شده‌اند، بیان شده که این آب باید تمیز و عاری از ناخالصی‌های زیان‌آور باشد. به طور کلی به نظر می‌رسد آبی که قابل نوشیدن باشد برای استفاده در بتن نیز مناسب است. این سخن قطعی نیست زیرا آبی که به مواد قندی آلوده شده باشد می‌تواند نوشیده شود اما کیفیت بتن را به میزان زیادی کاهش می‌دهد. هنگامی که آب از منبع تصفیه شده تهیه شده باشد کل ذرات محلول در آن معمولاً بین ۲۰۰ تا ppm1000 است اما این مقدار در آبی که از منبع خام تهیه شده باشد  ppm2000 می‌باشد. جدای از کربنات‌ها و بی‌کربنات‌ها ناخالصی‌های مجزا تا ppm1000 بر کیفیت بتن اثری ندارند. بهتر است که مقدار کل ذرات تعیین گردد و هنگامی که غلظت ذرات خصوصاً کربنات‌ها و بی‌کربنات‌ها بیشتر از ppm1000 است، آزمایش‌های تعیین مقاومت بتن توصیه می‌شوند. با مشاهده مقدار بیش از حد ذرات، آزمایش‌های دوام بتن، تغییر حجم بتن، مقاومت خمشی بتن و چسبندگی بتن به فولاد توصیه می‌شوند. آزمایش‌های فیزیکی معمول برای کنترل کیفیت آب، آزمایش زمان گیرش بتن، سلامت و مقاومت فشاری بتن هستند که در استاندارد AASHO T26 ارائه شده‌اند. آب دریا مقاومت بتن را تنها به میزان اندکی کاهش می‌دهد اما به خاطر اثرات خوردگی بر فولاد مصرف آن در بتن مسلح توصیه نمی‌شود. مع‌هذا، آب دریا گاهی اوقات در مناطقی که آب سالم در دسترس نیست مورد استفاده قرار می‌گیرد. آبی که در بتن پیش‌تنیده استفاده می‌شود نباید حاوی بیش از ppm500 یون کلرید باشد.

آزمایش‌های سنگدانه

ASTM C33 حدود قابل قبول خواص فیزیکی سنگدانه‌ها در ساختمان‌های متعارف را بیان می‌کند. نحوۀ آزمایش کلیۀ خواص سنگدانه‌ها در این استاندارد آمده است. آزمایش‌های معمول کارگاهی با ذکر شماره استاندارد ASTM به شرح زیر هستند:

تهیه نمونه از سنگدانه‌ها                                                                                      D75

دانه‌بندی سنگدانه‌ها                                                                                          C136

بیشتر بخوانید  آزمایش های کارگاهی بتن | نمونه های آزمایش مقاومت بتن

میزان دانه‌های ریزتر از الک نمرۀ                                                                      ۲۰۰ C117

ناخالصی‌های آلی سنگدانه‌ها                                                                                C40

میزان کلوخه‌های رس و ذرات شکننده                                                                    C142

وزن واحد حجم سنگدانه‌ها                                                                                    C29

مدول نرمی سنگدانه‌ها                                                                                      C136

میزان زغال سنگ و لیگنیت (دانه‌های سبک)                                                           C123

آزمایش‌های مفصلی که برای تعیین کیفیت سنگدانه‌ها قبل از استفاده در کارگاه وجود دارند، معمولاً نیازمند امکانات آزمایشگاهی می‌باشند. این آزمایش‌ها به شرح زیر هستند:

خواص ساخت ملات                                                                                          C87

سلامت سنگدانه‌ها                                                                                           C88

بیشتر بخوانید  آزمایش های کارگاهی بتن | تعیین توده ویژه سنگدانه‌های سبک سازه‌ای

میزان سایش درشت‌دانه‌ها                                                                               C131

سنگدانه‌های واکنش‌زا                                            C586 ،  C342 ،C295  ، C289 ، C277

مقاومت سنگدانه‌ها در برابر یخ زدن و آب شدن                                                        C666

آزمایش های بتن

آزمایش‌های آزمایشگاهی متداول بتن به تهیه مخلوط‌های آزمایشی برای تعیین نسبت‌های اختلاط اقتصادی که برای حصول مقاومت، دوام و کارایی بتن لازم هستند و سپس آزمایش تعیین مقاومت نمونه‌های بتنی ساخته شده در محل پروژه محدود می‌شوند. گاهی اوقات برای پروژه‌های خاص آزمایش‌های کاملتری باید انجام شود که به عنوان نمونه می‌توان آزمایش تغییر حجم و خزش بتن را نام برد. بعد از اینکه نسبت‌های اختلاط تعیین گردیدند، این نسبت‌بندی باید در کارگاه کنترل شود و هنگامی که تغییری در مصالح و شرایط ساخت بتن اتفاق بیافتد، بایستی مخلوط‌های آزمایشی اضافی برای طراحی مجدد آزمایشگاه تهیه شوند. آزمایش تعیین مقاومت نمونه‌های بتنی ساخته شده در محل پروژه معمولترین آزمایش آزمایشگاهی بتن می‌باشد.

 

[۱] – American Society for Teating and Materials

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share via
Copy link
Powered by Social Snap