معرفی بتن آماده

مهندسین، بتن آماده را بتنی می دانند که در کارخانه و در شرایط استاندارد تولید شده و سپس توسط تراک میکسر (کامیون حمل بتن)  به محل مورد نظر انتقال داده میشود. برتری بتن آماده این است که می توان خواص  آن را برای کاربردها، و شرایط محیطی مختلف سفارشی سازی کردن می باشد. مفهوم عام بتن آماده جدا از بتن نمی باشد زیرا همانطور که در ادامه بیان می شود با بکار بردن تمهیداتی می توان انواع بتن ها را در کارخانه های بتن آماده تولید و ثبت سفارش نمود. با توجه به کمبود فضا و مسائل اقتصادی بخش عمده بتن مورد استفاده در ساخت و ساز شهری از بتن آماده تأمین می شود. بنابراین با بهبود کیفیت بتن آماده، شاهد بهبود کیفیت پروژه های شهری نیز خواهیم بود. شاید اصلی ترین عامل محدود کننده برای استفاده از بتن آماده، موضوع فاصله حمل و یا به بیان بهتر فاصله زمانی بین تولید بتن و اجرای آن می باشد. در بسیاری از آیین نامه ها و استانداردها از جمله استاندارد شماره ۶۰۴۴ سازمان ملی استاندارد حداکثر فاصله زمانی بین تولید و اجرا، ۹۰ دقیقه ذکر شده است. البته مواردی که بتن بیش از این زمان تولید، حمل و بصورت موفقیت آمیزی اجرا شده است نیز گزارش شده است. ساخت بتن آماده به یکی از چهار روش زیر میباشد:

  1. تمامی عملیات ساخت بتن در ایستگاه اختلاط مرکزی انجام شود سپس بتن مخلوط شده با تراک میکسر و با سرعت هم زدن به محل کار حمل شود.
  2. قسمتی از عمل اختلاط در ایستگاه اختلاط مرکزی و قسمتی دیگر در تراک میکسر انجام شود.
  3. تمام عمل اختلاط در تراک میکسر انجام شود.
  4. تمام مصالح به جز آب، به صورت خشک در تراک میکسر تخلیه شده سپس در طول حمل آب به صورت پیوسته به تراک میکسر اضافه شود.

کاربرد بتن آماده

بخش زیادی از بتن مورد مصرف در جهان توسط کارخانه های بتن آماده تولید میشود. بر اساس آمار ارائه شده توسط انجمن صنفی تولید کنندگان بتن آماده در کشور ایالات متحده آمریکا میزان تولید بتن آماده در این کشور در سال ۲۰۱۱ برابر با ۱۹۷۲۶۶۸۰۰ متر مکعب می باشد همچنین بیش از ۷۰ درصد سیمان مصرفی در این کشور توسط کارخانه های تولید بتن آماده استفاده می گردد که البته بخشی از این سیمان صرف ساخت قطعات پیش ساخته نیز می شود. بر اساس آخرین آمار رسمی ارائه شده در کشور توسط مرکز تحقیقات راه، ساختمان و مسکن در سال ۱۳۸۵ مقدار تولید بتن آماده در کشور برابر ۸۰۰۰۰۰۰۰ متر مکعب می باشد. در سالهای اخیر آماری برای تولید بتن آماده ارائه نشده است ولی تخمین زده می شود این مقدار حدود ۱۰۰۰۰۰۰۰۰ مکعب باشد. با توجه به تولید ۵۵ میلیون تن سیمان در کشور بخش عمده ای از سیمان تولیدی توسط صنعت تولید بتن آماده مصرف می شود.

بیشتر بخوانید  ساخت مخلوط های آزمایشگاهی بتن

همانطور که بیان شد، با بکارگیری تمهیداتی می توان انواع مختلف بتن را در کارخانه های تولید بتن آماده تولید نمود. در کشورهای پیشرفته انواع بتن ها از جمله بتن پرمقاومت، بتن خودتراکم، بتن روسازی، بتن با دوام، بتن سبکدانه سازهای و بتن رنگی در کارخانه های بتن آماده ساخته و در پروژه های مختلف اعم از سدسازی، روسازی و ساختمانهای بلند مرتبه در جهان مورد استفاده قرار گرفته اند. از جمله این پروژه ها می توان موارد زیر را نام برد:

  • برج Mori در شهر شانگهای چین

این برج دارای ۱۰۱ طبقه و ارتفاع ۴۹۲ متر میباشد. بتن خود تراکم مورد استفاده در این پروژه به صورت بتن آماده خریداری و مورد استفاده قرار گرفته است. حجم بتن آماده اجرا شده در این پروژه به مقدار ۳۰۰ ، ۰۰۰ متر مکعب برآورد شده است. این حجم بتن از ۸ کارخانه مختلف تولید کننده بتن آماده خریداری و توسط ۳۵۰ دستگاه تراک میکسر به محل پروژه حمل شده اند. بیشترین رکورد بتن ریزی بصورت پیوسته برای این ساختمان برابر ۴۰ ساعت می باشد. در شکل زیر به ترتیب نمایی از ساخت سازه و شالوده این برج نشان داده شده است.

  • برج Eureka در شهر ملبورن استرالیا

این برج دارای ۹۲ طبقه و با ارتفاع ۳۰۰ متر می باشد. بخشی از بتن مورد استفاده در این ساختمان، بتن پرمقاومت با مقاومت بیش از ۱۳۰ مگاپاسکال می باشد که از کارخانه های بتن آماده تهیه شده است. چالش اصلی در ساخت این برج تأمین مقاومت مورد نیاز و پمپ پذیری و حفظ کارایی لازم تا ارتفاع ۳۰۰ متری بود. برای حل این مشکل بتن پرمقاومت و خودتراکمی با جریان اسلامپ ۷۰۰ میلیمتر (پس از گذشت ۳ ساعت از ساخت بتن) تولید و مورد استفاده قرار گرفت. در شکل زیر نمایی از برج نشان داده شده است.

برج Mori در شانگهای چین
برج Mori در شانگهای چین
برج Eureka در ملبورن استرالیا 
برج Eureka در ملبورن استرالیا
  • پروژه پدیده در شهر مشهد

بر اساس اطلاعات موجود بزرگترین پروژه ای که در کشور انجام شد و بتن مورد نیاز خود را از شرکت های بتن آماده تأمین می نمود پروژه پدیده در شهر مشهد بود. بالاترین رکورد بتن ریزی بصورت پیوسته در کشور ما نیز متعلق به همین پروژه است که به میزان ۱۶۳۷۰ متر مکعب در طول مدت ۱۸ ساعت می باشد. بتن استفاده شده در این پروژه در کلاس مقاومتی معمول قرار دارد.

بیشتر بخوانید  دست اندرکاران کاهش آب بتن

ساخت بتن آماده

برای ساخت و تولید با کیفیت مناسب در کارخانه های تولید بتن آماده نیازمند فراهم کردن، پنج عامل اصلی:

  1. استفاده از تجهیزات کار آمد برای ساخت بتن (مخلوط کن)
  2. اعمال مدیریت کیفیت مصالح
  3. اعمال کنترل کیفیت
  4. تجهیزات حمل و انتقال مناسب
  5. دانش فنی روز آمد می باشیم.

در صورت تأمین نشدن هر یک از موارد فوق دستیابی به بتنی با کیفیت مناسب مشکل خواهد بود. در ادامه بصورت خلاصه به هر کدام از این عناصر اصلی پرداخته میشود.

  • تجهیزات ساخت بتن

 از اصلی ترین و مهمترین تجهیزات مورد استفاده در ساخت بتن مخلوط کن ها می باشند. مخلوط کن ها دارای انواع مختلفی می باشند که می توان به مخلوط کن های دوار و مخلوط کن های تابه ای اشاره نمود. با توجه به نوع مخلوط کن و حجم آن و همچنین نوع بتن، حداقل زمان اختلاط بتن متفاوت می باشد. در بسیاری از آیین نامه هاحداقل زمان لازم برای اختلاط یکنواخت کامل به زمان مشخصی محدود گردیده است بطور مثال در مبحث نهم مقررات ملی ساختمان حداقل زمان پس از ریختن تمامی مواد تشکیل دهنده برابر ۱ / ۵ دقیقه ذکر شده است. امروزه در بسیاری از کارخانه های تولید بتن آماده در دنیا از مخلوط کن های مدرنی استفاده میشود که عمل اختلاط بتن را در مدت زمان کمی انجام می دهند. کاهش زمان اختلاط موجب کاهش زمان بارگیری بتن داخل تراک میکسرها می شود. تجهیزات توزین مصالح باید با توجه به دوره های ذکر شده در آیین نامه ها کنترل و در صورت نیاز کالیبره گردند.

  • مدیریت کیفیت مصالح

ساخت بتن با کیفیت مناسب بدون استفاده از مصالح استاندارد امکان پذیر نمی باشد. در انتخاب نوع، حمل و ذخیره مصالح علاوه بر مسائل کیفی، مسائل اقتصادی  نیز دارای اهمیت می باشد و باید میان این دو پارامتر تناسب برقرار باشد. در صورتیکه در بحث مدیریت کیفیت مصالح تنها به مسائل اقتصادی توجه شود، ممکن است ایمنی کاهش پیدا کرده و در نتیجه هزینه های بعدی به مراتب افزایش می یابد. در مطالب بعدی تأثیر مصالح مصرفی بر کیفیت بتن تولید شده بیان می گردد.

  • اعمال کنترل کیفیت

 مطابق با آیین نامه و استانداردهای مربوط به بتن آماده وجود یک واحد کنترل کیفیت مستقر در کارخانه تولید بتن الزامیست. این واحد دو وظیفه عمده بر عهده دارد:

  1.  انطباق خصوصیات بتن تازه و سخت شده با الزامات استانداردها
  2. ارزیابی نتایج بدست آمده از آزمایشهای و پیدا نمودن نقاط ضعف در فرآیند تولید، حمل و انتقال بتن
بیشتر بخوانید  7 روش خنک کردن بتن (کاهش دمای بتن در تابستان)

همچنین کنترل کیفیت مصالح ورودی به کارخانه پیش از مصرف نیز از وظایف این واحد میباشد. در صورتیکه واحد کنترل کیفیت وظایف محوله را بخوبی انجام ندهد، بتن تولید شده دارای کیفیت مناسبی نخواهد بود از این رو واحد کنترل کیفیت باید آزمایش ها را بر اساس تواتر و روش های آزمایش استاندارد بر روی مصالح مصرفی و بتن تولیدی انجام دهد. همچنین لازم است فردی که مسئولیت واحد کنترل کیفیت را عهده دار می باشد از آزادی عمل و حمایت کافی از سوی مدیریت برای اجرای بهتر مسئولیتهای واگذار شده به وی برخوردار باشد.

  • تجهیزات حمل و انتقال

تجهیزات حمل و انتقال بطور قابل ملاحظه ای بر کیفیت بتن آماده تأثیرگذار است. عمده تجهیزات مورد استفاده در انتقال بتن آماده تراک میکسرها می باشند. سرعت دوران دیگ تراک میکسر یا نحوه قرار گیری پره های آن و همچنین حداکثر ظرفیت حجمی دیگ تراک میکسر از اهمیت برخوردار است. سرعت دیگ با توجه به فاصله حمل، شرایط آب و هوایی و یا استفاده خاص نظیر اضافه کردن افزودنی در پای کار تنظیم می شود. همچنین نباید بیش از ظرفیت مشخص شده تراک میکسر آن را بارگیری نمود زیرا علاوه بر کاهش ایمنی در هنگام حمل، بتن موجود در دیگ بخوبی هم زده نمی شود. استفاده از تراک میکسرهای قدیمی حمل بتن را بخصوص هنگامیکه روانی بتن در حد معمول باشد با مشکل مواجه می کند. استفاده از پمپهای مستعمل، پمپ کردن بتن را با مشکل مواجه می سازد و زمینه را برای اضافه کردن آب پای کار به بتن، آماده می سازد. بدیهی است این امر موجب افت کیفی بتن تولیدی خواهد شد. باید متذکر شد تعیین و کنترل رطوبت سنگدانه ها از موارد مهم و کلیدی در طرح مخلوط بتنها محسوب می شود. بنابراین چناچه سیستم تولید بتن به رطوبت سنجهای اتوماتیک که کارکرد آن با آزمایش ها مقدماتی مورد تأیید قرار گرفته مجهز باشد، گامی برای ارتقاء کیفی بتن محسوب خواهد شد.

  • دانش فنی

در صورت تأمین عناصر ذکر شده در بالا استفاده از دانش فنی مناسب موجب بهبود کیفیت، تنوع در محصول، افزایش بهره وری و کاهش هزینه ها می گردد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share via
Copy link
Powered by Social Snap