آب بندی بتن چیست؟ و انواع روش‌ها و افزودنی‌ها و مواد آب بند کردن بتن کدامند؟

آب بندی بتن

در این مقاله سعی بر معرفی آب بندی بتن است. ابتدا کلیاتی از موضوع مطرح می‌شود. دلیل و توجیه آب بند کردن یک بتن مشخص شده و روش‌های آب بندی بتن شرح داده می‌شود. اصول و نحوه آب بند کردن بتن در حین ساخت و در مرحله اجرا معلوم می‌شود. نحوه تعمیر بتن ضدآب و مواد قابل استفاده در این روش شرح داده می‌شود. تفاوت بتن آب بند و نم بند و نحوه عملکرد و تولید هر دو توضیح داده می‌شود. بیشترین کاربرد آب بندی که در استخرها است هم در این مقاله شرح داده شده است اما راهنمای جامع انواع روش‌های آب بندی استخر در مقاله‌ای مجزا بررسی شده است. کلیه مواد موجود برای آب بندی معرفی شده است. ملات سیمانی و آب بند کردن سیمان نیز در انتهای این متن توضیح داده است.

آب بندی بتن چیست؟

استفاده از هر روشی برای جلوگیری از نفوذ رطوبت به بتن و یا حرکت و انتقال آب به داخل بتن، آب بندی نام دارد. آب بندی بتن به دو صورت نم بندی و آب بندی است. در هنگام نیاز به کاهش نفوذپذیری بتن و ممانعت از حرکت آب در بتن مواقعی که بتن تحت فشار آب باشد، مواد افزودنی آب بند باید استفاده کرد.

در صورتی که مواد نم بندی فقط در مجاورت آب و بدون فشار آب استفاده می‌شود. مثل دیوار در معرض بارش که نباید آب در آن به صورت مویینه نفوذ کند.

یک نمونه بتن آب بندی شده
یک نمونه بتن آب بندی شده

از دیرباز ضد آب کردن سازه مجاور آب اهمیت زیادی داشته است. با توسعه و همه گیری بتن این ماده به پرمصرف‌ترین ماده تبدیل شد. امروزه به نوعی آب بند کردن بتن به دلیل قابلیت استفاده در تمامی سازه‌های مجاور آب بسیار مهم است. به همین علت امروزه همه سازه‌های تونل و سد و پل در برابر نفوذ مایعات قدرت بالایی دارند. حفاظت سازه بتن آرمه در مبحث نفوذ پذیری به دلیل خوردگی فولاد اهمیت دوچندانی دارد.

آب بندی بتن چیست؟

بتن چون یک جسم متخلخل است، نفوذ پذیر هم می‌باشد. ماده نفوذپذیر امکان جریان هر گونه سیالی در خود را دارد. بیشترین مشکل در بتن را آب و جریان این مایع ایجاد می‌کند. پس کم کردن فضای خالی بتن سبب جلوگیری از نفوذ آب در بتن است. یکی از خواص بتن غیر قابل نفوذ امان ماندن از سیکل یخبندان و ذوب است. وقتی آبی در بتن وجود ندارد پس در سرما نیز یک بحران در داخل بتن و ترکیدگی در اثر یخ زدن نخواهیم داشت.

رفتار متفاوت بتن معمولی و آب بندی شده در حضور آب / سمت راست بتن معمولی و سمت چپ بتن آب بندی شده
رفتار متفاوت بتن معمولی و آب بندی شده در حضور آب / سمت راست بتن معمولی و سمت چپ بتن آب بندی شده

در هر صورت جلوگیری از نفوذ آب در بتن و جریان یافتن آب سبب آب بند کردن بتن خواهد شد. آب بندی توسط ورقه‌های غیر قابل نفوذ مثل مواد پلیمری قیر و پلی اتیلن تشکیل شده است.

پوسته‌های مایع هم مثل اورتان و آسفالت پلیمری را روی سطح بتن کشیده تا از ورود آب به بتن جلوگیری کند. این روش‌ها معمولا بعد از اجرای کل بتن استفاده می‌شود. از این‌اند ود هم برای تکمیل و افزایش قدرت آب بندی بتن موجود و هم برای رفع نواقص و ترمیم بتن استفاده می‌شود.

اثر مواد افزودنی بتن در حالت پلاستیک روی بتن سبب متراکم کردن این جسم خواهد شد. استفاده از امولسیون‌های روغنی ترکیبات شیمیایی و واکنش‌های سیمانی را تحت تاثیر قرار داده و به نوعی با بستن منافذ و متورم شدن راه عبور آب را می‌بندند.

استفاده از روش‌های مکمل مثل زهکشی اطراف سازه بتنی و با ژئوسنتتیک‌هایی مثل ژئوممبرین و ژئوتکستایل سبب افزایش ایمنی در برابر قدرت مخرب جریان آب خواهد شد. البته این روش در هنگام اجرا و یا قبل ساخت سازه بتنی باید انجام شود. استفاده از این سیستم در پروژه بهره برداری شده بسیار هزینه سنگینی متحمل پروژه خواهد کرد.

بیشتر بخوانید  ساختار بتن : تمام آن چه درباره اجزا، مشخصات و ساختار بتن باید بدانید!

گاهی اوقات نیز پس از ساخت یک سازه متوجه نشت آب می‌شویم. عملیات ترمیمی در این قسمت تنها راه جلوگیری از تخریب سازه است. مثلا درزهای اجرایی را باید به شکل V با ابعاد ۲*۲ سانتی‌متر تراشید. در ادامه نیز استفاده از دوغاب تزریقی برای پر کردن با فشار بالا برای نفوذ کامل روش مناسبی است.

دانشمندان اخیرا به دلیل دشوار بودن تست نفوذپذیری بتن به دنبال کشف روابط بین تست غیرمخرب نظیر تست نفوذ اشعه گاما و نوترون یا تست سرعت موج در بتن با مقدار نفوذ آب در بتن هستند.

انواع روش‌های آب بندی بتن

به طور کلی دو روش برای آب بندی بتن وجود دارد:

  1. اولیه: در حین اجرا و ساخت سازه
  2. ثانویه: توسط پوشش سطحی و یا استفاده از روش تزریقی

در بیشتر موارد هدف از آب بندی یک سازه بتنی حفظ خود سازه در برابر نفوذ آب است. در صورتیکه شاید ما اصلا شاهد جریان آب از یک سمت به سمت دیگر بتن نباشیم.

آب بندی اولیه و به کار گیری روش‌های ایمن در حین ساخت بتن بسیار بهتر از روش‌های ثانویه آب بندی است. مهم‌ترین موضوع در به کار نبردن این روش‌ها در حین ساخت عدم آگاهی و آشنایی کاربران با این روش‌ها و عواقب استفاده نکردن از این سیستم است.

برای آب بندی خود ساختار یک بتن باید عوامل موثر در نفوذپذیری را کنترل کرد. کیفیت مصالح مصرفی مثل سیمان و سنگدانه ریز و درشت یکی از عوامل تعیین کننده نفوذپذیری بتن است.

نسبت آب به سیمان طرح اختلاط بتن از عوامل موثر و تعیین کننده فضای خالی در بتن سفت شده است. نحوه عمل آوری بتن و امکان پیدایش ترک در بتن از مهم‌ترین مسایل و مشکلات در سیستم بتن آب بند است. این مواد تاثیر خاصی در مقاومت بتن ندارد.

رفتار ریز ساختار بتن در برابر نفوذ آب و کریستاله شدن منافذ برای آب بندی
رفتار ریز ساختار بتن در برابر نفوذ آب و کریستاله شدن منافذ برای آب بندی

به کار بردن مقدار کافی از مواد آب بند کننده در بتن الزامی است. در صورت رعایت نکردن حد پایین مصرف این مواد بتن به خوبی آب بند نخواهد شد. جذب سطحی نیز در این مورد نیز بسیار کم می‌شود. این مواد از رشد جلبک روی سطح بتن نیز جلوگیری می‌کند. استفاده از مواد آب بند کننده نظیر استریت‌ها بتن را در برابر خوردگی آرماتور نیز در محیط کلر دار مقاوم می‌کند.

اگر پس از ساخت و بهره برداری نشت آب رخ بدهد. روش‌های بازسازی و یا ترمیمی خود بتن یک راهکار مناسب برای جلوگیری از نفوذ آب است. در زمانی که فشار آب شدید و مانع اجرای بتن شود. باید ابتدا از کاهش فشار به وسیله زهکش یا پیش تزریق برای حذف فشار اطمینان حاصل پیدا کرد.

سپس به ترمیم نواحی معیوب می‌پردازیم. بسته به وضعیت بحران تراشیدن و کندن قسمت مشکل دار یا اجرای لایه بتنی جدید روی سطح روش مناسبی است. در صورت بهبود نیافتن اوضاع نشت توسط تعمیر سازه و بتن باید به سراغ روش‌های تکمیلی و عایق رفت. در ادامه در مورد مواد پوششی عایق بندی بتن توضیحاتی ارایه شده است. برای روش‌های متعدد موجود در زمینه آب بندی بتن استانداردهای گوناگونی وضع شده است.

تفاوت بتن آب بند و بتن نم بند

تفاوت عمده این دو بتن میزان نفوذ مایعات در بتن در شرایط فشار صفر یا هیدرواستاتیک مثبت و منفی است. تعیین نفوذ میزان آب در بتن چون مقدار دقیقی نیست. تنظیم یک استاندارد کلی و کمی برای بررسی این مورد امری دشوار است. یکی از روش‌های معمول غوطه ور کردن نمونه بتن در آب و‌اند ازه گیری وزن قبل و بعد از این حالت است. از این روش بیشتر برای مقایسه دو نمونه بتن استفاده می‌شود.

روشی دقیق‌تر برای بررسی بتن آب بند وجود دارد. در این روش نمونه جلوی فشار آب قرار می‌گیرد. هرگاه رطوبت از سطح دیگر بتن نمایان شود. دو پارامتر زمان و فشار بیانگر نفوذ بتن خواهد بود.

روشی دیگر نیز توسط ارتش امریکا برای تعیین بتن آب بند ارایه شده است. در این روش جریان آب با فشار ثابت به نمونه اعمال می‌شود. رسیدن جریان آب به یک مقدار ثابت و استفاده از قانون دارسی میزان نفوذ پذیری بتن را تعیین می‌کند.

بیشتر بخوانید  بتن نظافت ، تر و تمیز!

معمولا متصدیان امور بتن، نم بندی را اقدامی جهت جلوگیری از مرطوب شدن سطح بتن می‌نامند. استفاده از مواد چرب کننده سطح بتن را آب گریز کرده و از نفوذ مویینه آب جلوگیری می‌کند ولی آب بندی بتن جهت کاهش نفوذ آب در بتن است.

کوچک کردن و مسدود کردن منافذ بتن توسط مواد مثل دوده سیلیسی یا میکروسیلیس و چسب بتن یا سایر رزین‌های پلیمری جزو دسته مواد آب کننده هستند.

بتن نم بند با سطح غیر قابل نفوذ
بتن نم بند با سطح غیر قابل نفوذ

چسب بتن

چسب بتن استاک STUCK

افزایش آب بندی و مقاومت خمشی بتن

مواد آب بندی استخر

برای آب بندی دیوار و کف استخر از مواد افزودنی بتن استفاده می‌شود. برخی از مواد آب بندی استخر به صورت یک‌اند ود روی سطح پاشیده می‌شود.

استفاده از ژل میکروسیلیس به دلیل کاهش مصرف آب به دلیل وجود روان کننده بتن و خاصیت پرکنندگی برای آب بندی استخر بسیار مناسب است. به دلیل ایجاد روانی در بتن توسط این ژل، تراکم بسیار بالا می‌رود. در نتیجه واکنش با آهک موجود در مخلوط سیمانی سیلیکات کلسیم سخت تولید خواهد شد و خود باعث افزایش مقاومت بتن می‌شود.

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن دراگون DRAGON

افزایش روانی و مقاومت بتن در هوای گرم

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن پایتون PYTHON

افزایش روانی بتن در محل بتن ریزی، ویژه لوله پمپاژ طولانی

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن کوانتوم QUANTUM

کاهنده آب بسیار پرقدرت، ویژه آب به سیمان خیلی پایین

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن زنون XENON

ویژه تولید بتن در بچینگ در زمستان با حفظ اسلامپ مناسب

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن رادون RADON

حفظ اسلامپ طولانی، ویژه بچینگ و بتن ریزی در هوای گرم

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن پالادیوم PALLADIUM

پر قدرت برای روان کردن بتن هنگام تخلیه در محل پروژه

استفاده از ژل میکروسیلیس جبرانی برای فیلر بتن است. این ضعف پرکنندگی سنگدانه توسط این مواد برطرف می‌شود. جلوگیری از ریز ترک‌ها در بتن هم جزو خواص استفاده از این ماده است.

تنها مشکل این ژل میکروسیلیس قیمت نسبتا زیاد آن است. این موضوع نباید کاربران را به شک و تردید برای استفاده از این ماده کند. جلوگیری از تخریب سازه حداقل نتیجه استفاده از این ماده برای آب بندی بتن است.

ژل میکروسیلیس

سوپر ژل میکروسیلیس پرو PRO

الیافی و بدون الیاف | آب بندی و دوام بتن

ژل میکروسیلیس

پاور ژل میکروسیلیس اولترا ULTRA

الیافی و بدون الیاف | آب بندی و دوام بتن

ژل میکروسیلیس

مکمل بتن پلاس PLUS

بهبود رئولوژی و خواص آب بندی و دوامی بتن

ژل میکروسیلیس

دوغاب میکروسیلیس میکرو MICRO

ساخت بتن آب بند و با دوام

مواد چسبی سفید رنگ نیز برای آب بندی بتن بسیار استفاده می‌شود. این چسب بتن علاوه بر آب بندی، مقاومت بتن را نیز افزایش می‌دهد. امولسیون آب بند را در انتهای فرآیند ساخت مخلوط سیمانی اضافه کرده و با چند دقیق اختلاط یک بتن قوی با نفوذپذیری کم تولید می‌شود.

استفاده از این ماده به دلیل کاهش روانی بتن و سفت شدن سریع نیاز به گروه ماهر برای اجرا دارد.‌اند کی تعلل در مصرف بروز درز سرد را در پی خواهد داشت. اگر پس از ساخت استخر شاهد نشت آب بودیم. استفاده از دوغاب چسبی برای جلوگیری از نشت آب توصیه می‌شود. در صورت استفاده از این روش باید لایه آستر پیوسته و بدون درز ایجاد شود.

بیشتر بخوانید  بتن رنگی : فوت کوزه گری و چند نکته ناب اجرایی

استفاده از واتر استاپ در درز اجرای دیوار و کف نیز برای جلوگیری از نشت آب بسیار مناسب است. نوع منبسط شونده این مواد برای آب بندی بهترین عملکرد را دارند. این مواد به صورت ورقه برای پوشاندن قسمت رامکای سازه به کار می‌رود. دو نوع بنتونیتی و هیدروفیلی در بازار موجود است. نوار هیدروفیلی با میخ و چسب قابلیت اجرا دارد. در شرایط مناسب چهار الی پنج برابر افزایش حجم دارند.

برای جلوگیری از ترک خوردن بتن به خصوص در سنین اولیه استفاده از الیاف بتن بسیار موثر است. الیاف طبیعی و مصنوعی به صورت رشته‌ای در حال تولید است. این مواد شکل پذیر و نسبت طول به قطر بالایی دارد. این مواد از ترک سازه‌ای جلوگیری نمی‌کند.

الیاف بتن

الیاف پلی پروپیلن POLYPROPYLENE

ویژه استفاده در انواع بتن الیافی

کاشی کاری استخر یک روش مناسب برای آب بندی است. حتی با معیوب شدن این اجزا با پلیمر کوپلینگ امکان ترمیم را دارند.

انوع افزودنی‌های آب بندی بتن

انواع افزودنی‌های مورد استفاده به منظور آب بندی بتن در زیر بیان شده است:

  1. مواد دفع کننده آب مثل صابون و یا اسید چرب که با هیدرات سیمان قابلیت واکنش دارد.
  2. ذرات جامد بسیار ریزتر از ذرات سیمان که با خاصیت پرکنندگی بدون شرکت در هیدراسیون خلل و فرج بتن را پر می‌کنند.
  3. ذرات جامد ریز که علاوه بر خاصیت پرکنندگی در واکنش هیدراسیون نیز شرکت می‌کنند.
  4. موادی نیز جهت آب بندی توسط پیستوله به سطح بتنی پاشیده می‌شود. این مواد آب بند باید به صورت پیوسته اجرا شود. عموما کاربرد این مواد پس از اجرای بتن است. اگر بتن ضعیف اجرا شده باشد. این مواد جلوی نشت آب را می‌گیرد.
  5. پلاستر سیمانی آب بند هم برای افزایش خاصیت آب بندی با مواد پلیمری مخلوط می‌شود. ضخامت این‌اند ود حدود ۵ الی ۱۰ میلی‌متر باید باشد. این مواد جزو آب بندهای ثانویه هستند.
  6. پرایمر آب بند تک جزیی شامل قیر لاستیکی است. این پرایمرها در آب حل می‌شوند. این مواد توسط قلم مو یا سایر مواد‌اند ودکاری روی سطح کاملا پوشش داده می‌شود.
  7. پرایمر دو جزیی ابتدا یک لایه مایع روی سطح ریخته می‌شود. در انتها مواد پودری روی آن پاشیده خواهد شد. این مواد با قلم مو هم قابلیت اجرا دارند. اجرای این مواد در ضدآب کردن دقیق و کامل بتن بسیار مهم است.
  8. پرایمرهای سه جزیی با فلزاتی مثل روی فرآوری می‌شوند. این مواد از جلوگیری از خوردگی و پوسیدگی لایه زیرین خود می‌کنند. هر چند هزینه این روش بیشتر است. ولی جزو آب بندهای قوی و بادوام به شمار می‌رود.
  9. ایزوگام کردن سطح برای آب بندی یک روش بسیار آسان است. این روش در ایران جزو بهترین و آسان‌ترین روش‌های آب بند کردن است. در آب بند کردن بتن مهارت مجری در نتیجه بسیار تاثیر گذار است. این مواد به دلیل توسعه سبب آشنایی افراد با زیر و بم این روش شده است.
  10. قیر و گونی کردن سطح بتن نیز یکی از روش‌های سنتی آب بندی است. پس از اتمام لایه اول بهتر است لایه دوم را عمود بر لایه اول اجرا کرد. این روش در برابر اجسام نوک تیز آسیب پذیر است. تمیز بودن لایه زیرین در این روش بسیار مهم است.
  11. مواد نانو مثل سیلان و الکیل خاصیت آب گریزی دارد. این مواد معمولا برای ترمیم یک ناحیه به کار می‌روند. در صورت استفاده از این مواد نیازی به تخریب ناحیه معیوب نیست.
  12. رنگ عایق به صورت یک جزیی و دو جزیی برای آب بندی به کار می‌رود. ترکیب این مواد با تثبیت کننده‌ها برای تقویت خاصیت آب بندی به کار می‌رود. این عایق در برابر فشار هیدرولیکی بسیار مقاوم است.
  13. پودرهای کریستال شونده و نفوذگر برای مسدود کردن لولیه مویین در بتن بسیار عالی هستند. این مواد سوزنی شکل در خلل و فرج بتن به خوبی نفوذ پیدا کرده و راه نفوذ آب را می‌بندند.
ایزوگام یکی از بهترین روش‌های آب بندی در ایران
ایزوگام یکی از بهترین روش‌های آب بندی در ایران

آب بند کننده سیمان

سیمان سفت شده منافذی دارد. میزان منافذ سیمان را میزان آب موجود در مخلوط تعیین می‌کند. قطر اکثر منافذ سیمان بین ۰/۵ تا ۱ میکرومتر است. آب با خاصیت مویینگی در این منافذ حرکت می‌کند. با افزودن مواد آب بند کننده سطح سیمانی و منافذ آن را یک لایه از اساتریک اسید می‌پوشاند. در اثر پوشش این مولکول‌ها یک حالت سطحی آب گریز ایجاد می‌شود.

آب بند کردن سیمان بیشتر جنبه ظاهری دارد. در جایی‌که فشار آب وجود ندارد. جلوگیری از شوره زدن سیمان‌های نماکاری جزو مهم‌ترین کاربردهای این مواد است. آب بند کردن سیمان یا ملات سیمان نیز همانند روش‌های موجود در بتن است. برای آب بند کردن خود ملات سیمان با استفاده از افزودنی‌های نام برده شده همانند ژل میکروسیلیس و چسب یا رزین و سایز افزودنی‌های پرکننده می‌توان استفاده نمود.

سیمان اجرا شده نیز توسط پوشش‌های معمول قابلیت آب بند شدن دارد. به دلیل ساختار یکنواخت و حتی نرم بودن سطح سیمان به دلیل نبود سنگدانه در ساختار آن نیازی به استفاده از روش‌های خیلی دقیق و پرکننده منافذ نیست. در آب بندی سیمان برخی روش‌ها مثل ایزوگام و قیرگونی یا سایر پوشش‌های لاستیکی از ایمنی بیشتری نسبت به بتن برخوردار می‌باشند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیام در واتساپ
به کمک نیاز دارید؟
سلام
چطور میتونم کمکتون کنم؟