دمای بتن: حداقل و حداکثر دمای مجاز تولید، اختلاط و بتن ریزی

دمای بتن

هوای گرم و سرد در فصول مختلف سال، موجب مشکلاتی در تولید، عمل‌آوری و حتی بتن‌ریزی می‌شود و آثار نامطلوبی در خواص و بهره‌برداری بتن دارد؛ تا جایی که لازم است شرایط و تمهیدات خاصی در هوای خیلی سرد یا خیلی گرم فراهم شود تا فرایند بتن‌ریزی در شکل مطلوبی عملیاتی گردد. حال سؤال اینجاست که دمای بتن باید چند درجه باشد؟ و بتن‌ریزی بهتر است در چه دمایی انجام شود؟ برای اینکه پاسخی برای تمام این سؤالات داشته باشید، با ما در ادامه این مقاله از بلاگ رامکا همراه شوید.

دمای بتن

همان‌طور که می‌دانید، واکنش هیدراسیون سیمان یا واکنش سیمان و آب گرمازاست، به همین دلیل هوای خیلی گرم در عملیات بتن‌ریزی مشکل ایجاد می‌کند. اگر حجم بتن‌ریزی زیاد باشد، گرمای هیدراسیون هم بیشتر می‌شود. برای کنترل این حرارت، می‌توان از روش‌های کنترلی متفاوتی، مثل مواد پوزولانی استفاده کرد.

تأثیر هوای سرد در بتن‌ریزی، با افزودنی ضدیخ بسیار کم خواهد شد.
تأثیر هوای سرد در بتن‌ریزی، با افزودنی ضدیخ بسیار کم خواهد شد.

برای مثال سیمان تیپ IV یا سیمان دیرگیر (کم حرارت)، مقدار کمتری C3A و C3S دارد. به همین دلیل درجه هیدراسیون کمتر و حرارت کمتری تولید می‌کند. این حرارت سبب تبخیر آب و تسریع گیرش بتن هم می‌شود.

این مشکل در هوای گرم از طریق کنترل بتن با استفاده از مواد افزودنی بتن و مراقبت‌های خارجی، مثل: استفاده از گونی نخی دور کامیون حمل بتن و پوشش سطح بتن انجام می‌شود.

وقتی دمای محیط به زیر ۵ درجه سانتی‌گراد برسد، واکنش هیدراسیون سیمان متوقف می‌شود. به همین دلیل، بتن‌ریزی در هوای سردتر از این مقدار متوقف شده یا باید تحت شرایط خاصی انجام شود. در نظر داشته باشید پایداری ۳ روزه متوسط دمای زیر ۵ درجه سانتی‌گراد برای بتن‌ریزی سرد محسوب می‌شود.

حداقل و حداکثر دمای مخلوط بتن، از منظر مقررات ملی ساختمان

طبق مقررات ملی ساختمان، حداکثر دمای بتن‌ریزی معمولی ۳۲ درجه سانتی‌گراد است. این مقدار برای بتن‌های حجیم، ۱۵ درجه سانتی‌گراد است.

در جدول ذیل، مقررات ملی ساختمان، محدودیت حداقل دما را در شرایط مختلف بیان کرده است:

حداکثر و حداقل دمای بتن و دمای سنگدانه‌ها

حداقل دمای بتن باید به حدی باشد که هم واکنش هیدراسیون در آن جریان داشته باشد و هم آب درون آن یخ نزند. به طور معمول، دمای حداقل ۵ درجه سانتی‌گراد برای قطعات با ضخامت ۳۰ سانتی‌متر و ۱۳ درجه برای قطعات با ضخامت یک متر در نظر گرفته می‌شود.

حداقل دمای سنگدانه هم معمولاً نباید بیشتر از ۱۰ درجه با بتن تفاوت داشته باشد، زیرا بتن را مستعد یخ زدن می‌کند.

منابع گوناگون در مورد حداکثر دمای مصالح سنگی، اعداد مختلفی بیان کرده‌اند، ولی میانگین اعداد مطرح شده، حدوداً زیر ۵۰ درجه سانتی‌گراد است. سنگدانه داغ به شدت آب را تبخیر کرده و سبب سفت شدن بتن در اثر تبخیر آب و بالا بردن سرعت هیدراسیون می‌شود.

شرایط حصول هوای سرد

طبق تعاریف موجود، اگر دمای هوا برای سه روز متوالی، در نصف روز زیر ۱۰ درجه سانتی‌گراد باشد یا میانگین دما زیر ۵ درجه سانتی‌گراد باشد، در عملیات بتن‌ریزی هوای سرد محسوب می‌شود.

هوای سرد در بتن‌ریزی، یعنی سه روز متوالی زیر 5 درجه سانتی‌گراد
هوای سرد در بتن‌ریزی، یعنی سه روز متوالی زیر ۵ درجه سانتی‌گراد

البته در استاندارد ACI، این مقدار به صورت دقیق بیان شده است. طبق این استاندارد، باید میانگین حداقل و حداکثر دمای هوا در سه روز متوالی کمتر از ۵ درجه سانتی‌گراد باشد یا اینکه دمای هوا برای ۱۲ ساعت در ۲۴ ساعت متوالی، کمتر از ۱۰ درجه سانتی‌گراد باشد.

در استاندارد ملی ایران شماره ۸۴۵۱، لازم است دمای هوا در زمان ساخت بتن و حمل آن زیر ۵ درجه باشد. همچنین مطابق این استاندارد، بتن‌ریزی روی سطح یخ زده و برفی ممنوع است.

تدابیر بتن‌ریزی در هوای سرد

جهت بتن‌ریزی در هوای سرد، باید مواردی را در نظر گرفت. حفاظت از بتن از مرحله ساخت تا عمل‌آوری بسیار حائز اهمیت است.

اولین راهکار مناسب برای افزایش دمای بتن، گرم کردن مصالح است. از میان مصالح بتن، گرم کردن آب به دو دلیل رایج است؛ اول وجود آبگرمکن صنعتی در اکثر کارگاه‌ها و راحتی گرم کردن آب به دلیل سیال بودن، و دوم بالا بودن ظرفیت گرمایی ویژه آب.

هنگامی که آب گرم شود، به سختی گرمای خود را از دست می‌دهد. این در حالی است که سایر مصالح به راحتی گرمای خود را از دست می‌دهند.

نکته حائز اهمیت جهت استفاده از این راهکار این است که باید دمای آب کنترل شده و حداکثر ۸۰ درجه سانتی گراد باشد. استفاده از سیمان با حرارت‌زایی بالا نیز روشی ارزان و مناسب است.

بتن‌ریزی در هوای سرد، باید تحت شرایط ویژه صورت گیرد.
بتن‌ریزی در هوای سرد، باید تحت شرایط ویژه صورت گیرد.

روش دوم، کنترل بتن در کامیون حمل است. گرم کننده‌های اتوماتیک، دمای بتن را در شرایط مناسبی نگه می‌دارند. در کامیون حمل بتن، استفاده از افزودنی‌های بتن برای جلوگیری از یخ زدن مناسب است. البته نباید زود به بتن اضافه شوند، زیرا این افزودنی‌ها با سرعت بخشیدن به گیرش سیمان، سبب سفت شدن بتن و گیر کردن آن در کامیون و پمپ می‌شوند.

ضد یخ بتن

ضد یخ ملات مایع آلپاین ALPINE

زودگیر کننده‌ ملات، دارای کلر

ضد یخ بتن

ضد یخ بتن مایع اسکیمو ESKIMO

زودگیر بتن بدون کلر

افزودنی زودگیر بتن که با نام تجاری ضد یخ بتن عرضه می‌شود، دارای دو نوع با کلر و بدون کلر است. نوع کلر دار آن مخصوص ملات است و استفاده از آن در صورت وجود آرماتور ممنوع می‌باشد؛ حال آنکه نوع بدون کلر آن، مخصوص بتن است و کار اصلی آن، رساندن سریع بتن به مقاومت ۵ مگاپاسکال پیش از یخ زدن می‌باشد.

روش سوم، گرم کردن بتن پس از ریختن و جای‌گیری آن است. گرم کردن بتن به روش‌های استاندارد و پوشاندن بتن با پتو، راه‌حلی مناسب برای جلوگیری از یخ زدن آن است. در نظر داشته باشید روشن کردن مستقیم آتش روی بتن مجاز نیست.

بیشتر بخوانید: دو روش گرم کردن بتن و افزایش دمای بتن در هوای سرد

اختلاف دمای مجاز بتن با دمای قالب و آرماتور

دمای بتن قبلی یا مجموعه قالب و آرماتور، نباید از صفر درجه سانتی‌گراد کمتر باشد. همچنین نباید یخ در قالب وجود داشته باشد.

عبور بتن حاوی ابر روان کننده از بین میلگردها
بهتر است اختلاف دمای بتن با قالب با آرماتور کمتر از ۲۰ درجه باشد.

در آیین‌نامه‌ها و استانداردها، قوانین خاصی برای اختلاف دمای بتن و قالب و آرماتور وضع نشده، ولی بهتر است اختلاف دمای این دو کمتر از ۲۰ درجه باشد.

بتن به دلیل محفوظ بودن تا قبل از مرحله ریختن، خیلی تحت‌تأثیر محیط قرار نمی‌گیرد، به همین دلیل سرمای شدید یا گرمای شدید قالب و میلگرد شوک زیادی به بتن تازه وارد می‌کند و در مواردی سبب دیرگیری و یخ زدن یا زودگیری و ترک خوردن می‌شود.

گرمایش قالب و آرماتور

یکی از روش‌های افزایش دمای مجموعه بتن‌ریزی، گرم کردن قالب و آرماتور است. قالب‌های مخصوص این کار، شبیه هیتر یا گرمکن برقی عمل می‌کنند و برای شروع عملیات بتن‌ریزی، مدتی این قالب‌ها و حتی آرماتور را گرم می‌کنند. مزیت این روش، عدم وارد شدن شوک به بتن پس از ریختن بتن در مکان بسیار سرد است.

قالب عایق، مناسب برای بتن‌ریزی در هوای سرد و گرم
قالب عایق، مناسب برای بتن‌ریزی در هوای سرد و گرم

سیستم‌های نوینی مثل دمنده بخار آب به مجموعه قالب و بتن نیز طراحی شده است. البته این کار یکبار و فقط قبل از بتن‌ریزی مجاز است. در این روش، اگر بتن‌ریزی انجام نشود، میلگرد زنگ خواهد زد.

در این روش، دمنده‌های هوای گرم و شعله نیز کاربردی هستند؛ البته این دمنده‌ها در حضور یونولیت سقفی قابلیت استفاده ندارند و این سیستم را از بین می‌برند.

شرایط حصول هوای گرم

در هوای گرم، دمای بتن نباید بیش از ۳۰ درجه سانتی‌گراد باشد. طبق استاندارد ملی ایران شماره ۸۴۵۱، دمای محیط هم نباید بیش از ۳۸ درجه سانتی‌گراد باشد؛ اما آیین‌نامه بتن برای بتن‌ریزی در ابعاد معمولی، دمای ۳۲ درجه سانتی‌گراد را به عنوان حد مجاز تعیین کرده است.

اگر موارد فوق بدون تدابیر لازم نادیده گرفته شود، بتن ترک خورده و حتی دوام آن به شدت کم می‌شود. پس باید در نظر داشت که وزش باد شدید حتی در دمای ۳۰ درجه، بتن‌ریزی را دچار مشکل شدیدی خواهد کرد. علاوه بر این، رطوبت هوا و شدت تابش خورشید نیز بر میزان این اعداد مؤثر است.

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن دراگون DRAGON

افزایش روانی و مقاومت بتن در هوای گرم

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن پایتون PYTHON

افزایش روانی بتن در محل بتن‌ریزی، ویژه لوله پمپاژ طولانی

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن کوانتوم QUANTUM

کاهنده آب بسیار پر قدرت، ویژه آب به سیمان بسیار پایین

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن زنون XENON

ویژه تولید بتن در بچینگ در فصل زمستان، با حفظ اسلامپ مناسب

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن رادون RADON

حفظ اسلامپ طولانی، ویژه بچینگ و بتن‌ریزی در هوای گرم

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن پالادیوم PALLADIUM

پر قدرت برای روان کردن بتن هنگام تخلیه در محل پروژه

روان کننده بتن

روان کننده بتن رلیکس RELIX

افزایش روانی بتن در محل بتن‌ریزی، ویژه لوله پمپاژ طولانی

روان کننده بتن

روان کننده بتن فانتوم PHANTOM

افزایش روانی و مقاومت بتن در هوای گرم

تدابیر خاص بتن‌ریزی در هوای گرم

استفاده از مواد نگهدارنده آب بتن، بهترین روش برای بتن‌ریزی در هوای گرم است. در صورت افزودنی روان کننده به بتن در هوای گرم، بتن دچار مشکلاتی، از قبیل: سفتی و عدم کارایی نخواهد شد.

در نظر داشته باشید به هیچ وجه استفاده از سیمان با دمای بیش از ۷۵ درجه سانتی‌گراد مجاز نیست و استفاده از سیمان تیپ ۴ برای کاهش حرارت‌زایی توصیه شده است.

آماده کردن شرایط بتن‌ریزی در هوای گرم
آماده کردن شرایط بتن‌ریزی در هوای گرم

برای شروع ساخت بتن، نگهداری مصالح بتن زیر سایه، روشی قدیمی و کاربردی است. خنک کردن مصالح و آب بتن برای شروع ساخت بتن، امری کم هزینه و مناسب است.

بیشتر بخوانید: تأثیر مصالح در طرح اختلاط بتن

در ساخت بتن نیز استفاده از روان کننده‌ها علاوه بر کاهش مصرف آب، سبب روانی بتن و حفظ این روانی در هوای گرم می‌شوند. زمان ساخت بتن را در فصول گرم باید در اوایل صبح و بعد از غروب آفتاب تنظیم کرد.

استفاده از سایه‌بان در مرحله ریختن و اجرای بتن برای حفظ آب داخل بتن، روشی عالی، اما پر هزینه است. برای حفظ رطوبت بتن در هوای گرم، استفاده از دستگاه مه پاش یا افزودنی کیورینگ توصیه می‌شود.

در این مقاله میزان دمای بتن مورد بررسی قرار گرفت و شرایط و راهکارهایی که می‌توان از آن برای کاهش یا افزایش دمای بتن در فصول گرم و سرد سال استفاده کرد، بررسی شد تا با استفاده از آنها، مشکلاتی که در انجام عملیات بتن‌ریزی در هوای سرد و گرم وجود دارد، مرتفع شود.

رزین سنگ مصنوعی

رزین سنگ مصنوعی یونیکس UNIX

افزایش زمان حالت خمیری و کارایی ملات سنگ مصنوعی

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن دراگون DRAGON

افزایش روانی و مقاومت بتن در هوای گرم

فوق روان کننده بتن

فوق روان کننده بتن پایتون PYTHON

افزایش روانی بتن در محل بتن‌ریزی، ویژه لوله پمپاژ طولانی

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن کوانتوم QUANTUM

کاهنده آب بسیار پر قدرت، ویژه آب به سیمان بسیار پایین

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن زنون XENON

ویژه تولید بتن در بچینگ در فصل زمستان، با حفظ اسلامپ مناسب

ضد یخ بتن

ضد یخ ملات مایع آلپاین ALPINE

زودگیر کننده‌ ملات، دارای کلر

حباب هوا ساز بتن

حباب هوا ساز بتن هیرو HERO

افزایش کارایی و دوام در برابر سیکل ذوب و یخبندان

رزین سنگ مصنوعی

رزین سنگ مصنوعی رزیکس RESIX

افزایش آب‌بندی و مقاومت فشاری و خمشی موزاییک پلیمری

ضد یخ بتن

ضد یخ بتن مایع اسکیمو ESKIMO

زودگیر بتن بدون کلر

دیرگیر بتن

دیرگیر بتن لیکو LICO

افزایش زمان گیرش بتن در هوای گرم

افزودنی بتن

دیرگیر پمپ بتن پامپر PUMPER

ویژه جابجایی پمپ در هوای گرم

ابر روان کننده بتن

ابر روان کننده بتن رادون RADON

حفظ اسلامپ طولانی، ویژه بچینگ و بتن‌ریزی در هوای گرم

7 دیدگاه برای “دمای بتن: حداقل و حداکثر دمای مجاز تولید، اختلاط و بتن ریزی

    • پشتیبان سایت گفته:

      بهترین دمای بتن ریزی ربطی به تابستان و زمستان نداره و مهم اینه که بتنی که در قالب ریخته می‌شود الزامات مربوط به دما در جدول ۷-۷ در آیین نامه آبا را پاس کند.

    • پشتیبان سایت گفته:

      بهترین دمای آب در زمستان می‌تواند ۶۰ درجه سانتی‌گراد باشد و در تابستان صفر درجه می‎‌تواند دمای مناسبی باشد تا دمای بتن را تنظیم نماید.
      نکته: دمایی که در بتن از اهمیت بالایی برخوردار است، دمای نهایی مخلوط بتن است و نه دمای مصالح.

  1. اشتراک‌ها: دمای عمل آوری بتن: بهترین دما در هوای سرد و گرم و تأثیر آن در گیرش بتن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Call Now Buttonخرید و مشاوره افزودنی های بتن
پیام در واتساپ
به کمک نیاز دارید؟
سلام
چطور میتونم کمکتون کنم؟